و ابن المبارك و يحيى بن آدم و احمد بن حنبل از او استماع و نقل خبر كرده‌اند . نويسندگان بسيارى أخبار ابن اسحاق را از طريق عبد اللّه بن إدريس در آثار خود آورده‌اند [ 1 ] . 4 - يونس بن بكير بن و اصل الشّيبانى ، ابو بكر الكوفى الجمال [ 2 ] ، از موالى بنى شيبان [ 3 ] و يكى از پيشوايان علم مآثر و سير [ 4 ] و مصاحب محمّد بن اسحاق [ 3 ] و يكى از رواة كوفى [ 5 ] و مشهور وى و مصنّف كتاب مبتدا و مغازى است . يونس علاوه بر ابن اسحاق از بسيارى از علماى حديث مانند هشام بن عروه و أعمش و ابو معشر مدنى و ديگران نقل حديث كرده و محدّثان بسيارى مانند عبد اللّه بن نمير و يحيى بن معين و محمّد بن عبد اللّه بن نمير و احمد بن

--> [ ( 1 - ) ] ابن سعد ، طبقات ، ج 2 ق 1 ص 39 و 57 و ج 3 ق 2 ص 26 ، بسوى ، المعرفة و التاريخ ، ج 1 ص 265 ، 395 ، 406 ، 505 ، 506 ، 507 ، 512 ، بلاذرى ، انساب ، ج 1 طبع قاهره ص 347 ، تاريخ طبرى 1 - 1565 ، تفسير طبرى ، جزء 2 و جزء 9 ، حاكم نيشابورى ، مستدرك ، ج 2 ص 297 ، و 435 ، ج 3 ص 209 ، ابو نعيم اصفهانى ، دلائل النبوه ، ص 418 . براى شرح حال عبد اللّه بن ادريس همچنين رجوع شود به : ابن قتيبه ، معارف ، ص 464 ، و 510 ، بخارى ، تاريخ الكبير ، ج 3 ق 1 ص 47 ، ياقوت ، معجم البلدان ج 4 ص 42 و 327 ، ارشاد الاريب ، ج 6 ص 400 ، ابن حجر ، تهذيب ، ج 9 ص 282 ، ذهبى ، تذكرة الحفاظ ج 1 ص 282 ، العبر ، ج 1 ص 308 و 438 و 453 ، ابن جوزى ، صفة الصفوه ، ج 3 ص 167 ، سيوطى ، طبقات الحفاظ ، ص 118 ، ابن عماد الحنبلى ، شذرات ، ج 1 ص 330 . [ ( 2 - ) ] ابن حجر ، تهذيب ، ج 11 ، ص 434 ، ابن ابى حاتم ، الجرح و التعديل ، ج 4 ق 2 ص 236 . [ ( 3 - ) ] ابن سعد ، طبقات ، ج 6 ص 279 . [ ( 4 - ) ] ذهبى ، ميزان ، ج 4 ص 477 . [ ( 5 - ) ] ابن عماد الحنبلى در شذرات ، ج 1 ص 357 آورده است كه يونس و بكائى در رى از ابن اسحاق استماع مغازى كرده‌اند .